Noncoronary Obstructive Vascular Disease (Carotid · Renal · Mesenteric — Hub)

Hub page — รวม obstructive vascular disease นอกเหนือ coronary/aorta: carotid, renal, mesenteric. แต่ละตำแหน่งมี intervention threshold ต่างกัน — เชื่อมโยงออก: carotid → Acute Ischemic Stroke (2026 AHA/ASA Update); โรคหลอดเลือดแดงขา → PAD (Peripheral Artery Disease — Lower Extremity)

🚨 Red Flags (ต้องจัดการด่วน)

• Carotid + acute focal neuro deficit → stroke pathway ทันที (ไม่ใช่ elective carotid workup)
• Renal artery stenosis + flash pulmonary edema หรือ true resistant HT → สงสัย critical RAS
• Acute mesenteric ischemia (ต่างจาก chronic) — ปวดท้องรุนแรง out of proportion + acidosis → ศัลยกรรมฉุกเฉิน

🗂️ DDx & Territory Comparison

Territory	กลไกหลัก	อาการ	Intervention threshold
Carotid	plaque ที่ bifurcation → embolization	TIA / stroke	ดูตารางด้านล่าง
Renal	ostial atherosclerosis → RAAS activation	resistant HT, flash pulmonary edema, ischemic nephropathy	เฉพาะ critical indication
Mesenteric	atherosclerosis ≥ 2 เส้น (celiac/SMA/IMA)	postprandial pain (intestinal angina), sitophobia, น้ำหนักลด	มีอาการ → revascularize

1. Carotid Artery Stenosis

กลไก: shear stress ที่ carotid bifurcation → endothelial dysfunction → vulnerable plaque → rupture → thrombus → embolization ไป ICA → TIA/stroke

Revascularization thresholds:

อาการ	ระดับตีบ	คำแนะนำ
Symptomatic (TIA/stroke ≤ 6 เดือน)	70–99%	CEA ภายใน 14 วัน (Class I)
Symptomatic	50–69%	CEA (ชาย) หรือ CAS ถ้า surgical risk สูง (Class IIa)
Symptomatic	<50%	medical เท่านั้น (หัตถการเสี่ยง>ประโยชน์)
Asymptomatic	≥60–99%	CEA/CAS เฉพาะ high-risk feature + อายุขัย >5 ปี (Class IIa)

Medical: high-intensity statin (LDL <55) + antiplatelet (aspirin 81) ทุกราย

2. Renal Artery Stenosis (RAS)

กลไก: ostial atherosclerosis → ลด renal perfusion pressure → JG apparatus หลั่ง renin → RAAS activation → resistant HT + flash pulmonary edema

Management (2024 ESC / 2025 AHA/ACC BP):

• GDMT first: ACEi/ARB → ติดตาม Cr + K⁺ ภายใน 1–2 สัปดาห์ (ลด angiotensin II → เสีย efferent tone → GFR อาจตกชั่วคราว)
• PTRA + stenting → เฉพาะ critical: true resistant HT, progressive ischemic nephropathy, recurrent flash pulmonary edema
• CORAL trial: stenting ไม่ดีกว่า medical ใน mortality/ชะลอการล้างไต → routine stenting ไม่แนะนำ

3. Chronic Mesenteric Ischemia (CMI)

กลไก: atherosclerosis ≥ 2 เส้น (celiac/SMA/IMA) → postprandial supply-demand mismatch → intestinal angina → sitophobia → น้ำหนักลด

Management (2025 ESVS mesenteric/renal):

• CT angiography ช่องท้อง — first-line imaging (Class I)
• Revascularization เมื่อมีอาการ → endovascular stenting SMA/celiac ก่อน (แทน open bypass — periop complication ต่ำกว่า)

🚨 STRICT AVOIDANCE / RED FLAGS

• RAS: อย่า stent เป็นกิจวัตร — CORAL: ไม่ช่วยเหนือ medical ถ้าคุมความดันได้

• ACEi/ARB ใน bilateral RAS หรือ solitary kidney → อาจเกิด AKI รุนแรง (ติดตาม Cr ใกล้ชิด)

• Symptomatic carotid 70–99%: อย่าดีเลย์ CEA — ทำภายใน 14 วัน

• CMI: อย่ามองข้าม acute-on-chronic — acute mesenteric ischemia = ศัลยกรรมฉุกเฉิน

🎯 High-Yield Recall

• Carotid symptomatic 70–99% → CEA ≤ 14 วัน; <50% → medical; asymptomatic → ชั่งน้ำหนัก

• RAS: GDMT (ACEi/ARB) first; stent เฉพาะ critical — CORAL: stent ไม่ดีกว่ายา

• CMI: CTA → endovascular stenting SMA/celiac เมื่อมีอาการ

• Pitfall: ACEi/ARB ระวัง bilateral RAS; acute mesenteric = ฉุกเฉิน

• 🔍 Verification status

  ⚠️ From source/textbook, not re-verified (เนื้อหา hub — เป็น stable guideline knowledge):

  • Carotid CEA thresholds (symptomatic 70–99% Class I, 50–69% Class IIa) — NASCET/ECST-based, stable
  • CORAL trial neutral (RAS stenting) — landmark, ผลเป็นที่รู้จัก
  • CEA ภายใน 14 วัน — จาก log (2023 ESVS / 2021 AHA-ASA)
  • 2025 ESVS mesenteric CTA/endovascular-first — จาก log

  🔴 Flagged uncertain (ควร verify ก่อนนำไปใช้จริง):

  • ตัวเลข % stenosis และ class ของ carotid — ยังไม่ได้ search ซ้ำรอบนี้ (เป็น hub overview); ก่อนทำ spoke page ของแต่ละ territory ควร search ยืนยัน
  • 2025 ESVS / 2024 ESC / 2025 AHA-ACC BP — ชื่อ guideline จาก log, ควร reconfirm ปี+เนื้อหา