CXR & Pulmonary Function Test Interpretation
Source: บรรยาย PMK Board Review — Chest X-ray & PFT Interpretation (อ.พรรภา) | สืบค้น: 28 มิ.ย. 2569
🎯 2 หัวข้อ: (1) CXR — systematic interpretation + silhouette/air-bronchogram sign (2) PFT — obstructive vs restrictive
🧬 Etiology & Molecular Pathophysiology
CXR = 2D projection ของ 3D thorax. Standard = PA upright (beam ยิงจากหลัง→หน้า). Silhouette sign: 2 structure ที่ radiodensity เท่ากัน + อยู่ติดกัน (same plane) → ขอบหาย → localize lesion
🩺 Clinical Phenotypes & Advanced Nuances
Silhouette sign → localize
| เส้นขอบที่หายไป | Lesion อยู่ที่ |
|---|---|
| Right heart border | RML |
| Left heart border | Lingula (LUL) |
| หาย hemidiaphragm | Lower lobe |
| Aortic knob | LUL apicoposterior |
ถ้า lesion ไม่ลบ border (คนละ plane) → silhouette ไม่หาย — เช่น superior segment LLL ยังเห็น left heart border
Air bronchogram
Air-filled bronchus ตัดผ่าน opacified alveoli → บ่งชี้ airspace (alveolar) disease (consolidation, pneumonia) มากกว่า interstitial/mass
🩻 Advanced Diagnostics & Formal Criteria
CXR — Systematic reading
- Quality (RIPE): Rotation (spinous process อยู่กลาง clavicle), Inspiration (เห็น posterior rib 9–11 / anterior 6), Penetration/exposure, PA vs AP
- ABCDE: Airway (trachea midline), Bones, Cardiac (CTR <0.5 ใน PA), Diaphragm (costophrenic angle), Everything else (lung fields)
- อย่าลืม hidden areas: apex, retrocardiac, behind diaphragm, hila — ก่อนบอกว่า normal
PFT — Obstructive vs Restrictive
| Parameter | Obstructive | Restrictive |
|---|---|---|
| FEV1/FVC | < 0.7 (↓) | Normal/↑ |
| FEV1 | ↓↓ | ↓ |
| FVC | Normal/↓ | ↓ |
| TLC | Normal/↑ (air trapping) | < 80% (↓) = confirm |
| ตัวอย่าง | COPD, asthma, bronchiectasis | ILD, chest wall, neuromuscular, obesity |
Bronchodilator response & severity
- Reversibility (asthma): post-BD FEV1 ↑ ≥ 12% และ ≥ 200 mL
- GOLD severity (post-BD FEV1 % predicted): ≥ 80 mild / 50–79 moderate / 30–49 severe / < 30 very severe
- DLCO: ↓ ใน emphysema (obstructive) + ILD/PHT (restrictive); normal ใน asthma / chest wall / neuromuscular
💊 Management & Pharmacodynamics
Pattern → next step
- Obstructive + ↓DLCO → emphysema/COPD
- Obstructive + normal DLCO → asthma, chronic bronchitis
- Restrictive + ↓DLCO → ILD, pulmonary vascular disease
- Restrictive + normal DLCO → chest wall / neuromuscular / obesity (extrapulmonary)
- Flow-volume loop: fixed flattening (inspiratory+expiratory) = fixed upper airway obstruction; variable extrathoracic = inspiratory flattening; variable intrathoracic = expiratory flattening
CXR pattern → DDx
- Lobar consolidation + air bronchogram → bacterial pneumonia
- Bilateral interstitial/reticular → ILD, pulmonary edema, atypical infection
- Miliary → TB, fungal, metastasis
- Pleural effusion → blunted costophrenic angle, meniscus sign
📚 Landmark Trials & Literature
| Concept | Key point |
|---|---|
| Silhouette sign | Localize lesion จาก border ที่หาย |
| Air bronchogram | Airspace disease (consolidation) |
| FEV1/FVC < 0.7 | Define obstruction (ATS/ERS) |
| TLC < 80% | Confirm restriction (ต้อง lung volume — spirometry อย่างเดียวยืนยันไม่ได้) |
| BD reversibility | ↑≥12% และ ≥200 mL → asthma |
🖼️ Visual Reference